Leki pobudzające
Kofeina
Zajmuje krzesło zmęczenia
Kofeina to najpopularniejszy lek pobudzający na świecie: jest w kawie, herbacie, coli i energetykach. Zajmuje miejsca adenozyny, cząsteczki zmęczenia, więc czujemy się bardziej rześcy. W tabletkach przeciwbólowych wzmacnia paracetamol, a wcześniakom pomaga pamiętać o oddychaniu.
Haczyk: KOFEINA zajmuje krzesło adenozyny: zmęczenie nie ma gdzie usiąść.
Jak działa
Metyloksantyna: blokuje receptory adenozynowe A1 i A2A w mózgu i sercu. W dużych stężeniach hamuje też fosfodiesterazy.
Kiedy się go stosuje
- Składnik leków przeciwbólowych (wzmacnia paracetamol i kwas acetylosalicylowy)
- Bezdech wcześniaków (cytrynian kofeiny)
- Doraźnie przy senności i zmęczeniu
Na co uważać
- Kołatanie serca, drżenie, niepokój
- Bezsenność, zwłaszcza po kofeinie wypitej po południu
- Zgaga, częste oddawanie moczu
- Ból głowy i zmęczenie po odstawieniu
Dla zaawansowanych
Farmakokinetyka
Wchłania się prawie w 100% w ciągu 30–60 min. t½ ok. 5 h (3–7 h), w ciąży wydłuża się nawet do kilkunastu godzin, u palaczy jest krótszy. Metabolizm głównie przez CYP1A2.
Ile to jest
Filiżanka kawy z ekspresu: ok. 80–100 mg. Puszka energetyka 250 ml: ok. 80 mg. Puszka coli 330 ml: ok. 30–40 mg.
Interakcje
Fluwoksamina i cyprofloksacyna wydłużają działanie kofeiny. Z teofiliną sumują się działania niepożądane. Energetyk z alkoholem zmniejsza odczucie upojenia, ale nie jego skutki.
Przeciwwskazania
W lekach złożonych: zaburzenia rytmu serca, ciężkie nadciśnienie. Ostrożnie przy nadczynności tarczycy i chorobie wrzodowej.
Przykładowe nazwy handlowe: w lekach złożonych z paracetamolem lub kwasem acetylosalicylowym (np. Panadol Extra, Coffepirine), cytrynian kofeiny dla wcześniaków