Opioidy

Morfina

Wzorzec całej grupy

Morfina to wzorzec, do którego porównuje się wszystkie inne opioidy. Mocno ścisza ból, uspokaja i usypia. Nazwę ma po Morfeuszu, greckim bogu snów. Stosuje się ją w silnym bólu, na przykład nowotworowym, i w opiece paliatywnej.

Haczyk: MORFINA od Morfeusza, boga snów: ścisza ból i usypia.

Jak działa

Pełny agonista receptora opioidowego μ w mózgu i rdzeniu kręgowym.

Kiedy się go stosuje

• Silny ból ostry i przewlekły, w tym nowotworowy
• Duszność w opiece paliatywnej
• Silny ból w zawale serca, gdy inne leki nie wystarczają

Na co uważać

• Depresja oddechowa
• Zaparcia, nudności, wymioty
• Senność, zwężenie źrenic
• Świąd (uwalnianie histaminy)
• Kumulacja przy niewydolności nerek

Dla zaawansowanych

Farmakokinetyka

Biodostępność doustna ok. 20–40% z powodu efektu pierwszego przejścia. Glukuronidacja do M3G i aktywnego M6G. Oba metabolity kumulują się przy niewydolności nerek, dlatego u takich chorych wybiera się inny opioid albo zmniejsza dawkę.

Interakcje

Alkohol, benzodiazepiny, gabapentyna, pregabalina i inne leki działające depresyjnie na OUN nasilają depresję oddechową.

Przeciwwskazania

Depresja oddechowa, ostry napad astmy, niedrożność porażenna jelit, ciężka niewydolność wątroby.

Przykładowe nazwy handlowe: MST Continus, Vendal Retard, Morphini sulfas WZF