Beta-blokery
Propranolol
Pilnuje wszystkich drzwi
Propranolol to najstarszy bramkarz w ekipie i nie wybrzydza. Stoi zarówno w drzwiach serca, jak i w drzwiach płuc. Uspokaja serce i drżące ręce, ale potrafi też ścisnąć oskrzela, dlatego nie dogaduje się z astmą.
Haczyk: PROpranolol to PROfesor od wszystkiego: serce, drżenie rąk, migrena i trema przed egzaminem.
Jak działa
Nieselektywny: blokuje receptory β1 (serce) i β2 (oskrzela, naczynia).
Kiedy się go stosuje
- Profilaktyka migreny
- Drżenie samoistne
- Somatyczne objawy lęku (kołatanie, drżenie)
- Objawy nadczynności tarczycy
- Nadciśnienie wrotne – zapobieganie krwawieniu z żylaków przełyku
- Naczyniak niemowlęcy
- Nadciśnienie (dziś rzadziej)
Na co uważać
- Skurcz oskrzeli
- Bradykardia
- Zimne dłonie i stopy, zmęczenie
- Koszmary senne, zaburzenia snu
- Maskuje objawy hipoglikemii
Dla zaawansowanych
Selektywność
β1 = β2, bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA).
Farmakokinetyka
Silnie lipofilny, przenika do OUN. Duży efekt pierwszego przejścia (biodostępność ok. 25%). Metabolizm wątrobowy, m.in. CYP2D6 i CYP1A2.
Ciekawostka
Hamuje obwodową konwersję T4 do T3, stąd rola w przełomie tarczycowym.
Interakcje
Werapamil i diltiazem (bradykardia, blok AV). Insulina i pochodne sulfonylomocznika (zamaskowana hipoglikemia). Fluwoksamina zwiększa stężenie (CYP1A2).
Przeciwwskazania
Astma, blok AV II/III stopnia, ciężka bradykardia, ostra niewyrównana niewydolność serca.
Przykładowe nazwy handlowe: Propranolol WZF